Wymarzony Sen Pacyfisty - Recenzja: "Wieczny Pokój" - Joe Haldeman

Czy Pewien Klasyk Science Fiction Mógł Zainspirować Inne Dzieła Które Wszyscy Znamy?

Wieczny pokój to powieść science fiction z 1997 roku, która w świecie fantastyki ma status książki wyjątkowo utytułowanej. W 1998 roku zdobyła trzy najważniejsze nagrody gatunku: Hugo Award, Nebula Award oraz John W. Campbell Memorial Award dla najlepszej powieści science fiction. To rzadkie osiągnięcie – swego rodzaju „potrójna korona” fantastyki – które stawia książkę w jednym szeregu z najbardziej docenionymi dziełami gatunku.

Choć książka miała w Polsce kilka starszych wydań, teraz dostępna jest w ramach cyklu Wehikuł Czasu wydawnictwa REBIS. Jeśli więc chcecie sprawdzić sprawdzić, jak wygląda ta nagradzana wizja przyszłości – to dobra okazja, by po nią sięgnąć.

Kliknij, by kupić książkę

Autor I Jego Miejsce W Historii Sci-Fi

Autor powieści, Joe Haldeman, należy do najważniejszych twórców science fiction drugiej połowy XX wieku. Jego twórczość była nagradzana i nominowana ponad sto razy. Został uhonorowany tytułem Science Fiction and Fantasy Writers of America Grand Master za całokształt twórczości oraz wprowadzony do Science Fiction Hall of Fame.

Haldeman był weteranem wojny w Wietnamie. Motywy wojny, technologii i psychologicznych konsekwencji konfliktów pojawiają się w wielu jego książkach, także w Wiecznym Pokoju.

Co ciekawe, mimo podobieństwa tytułu książka nie jest bezpośrednią kontynuacją jego słynnej powieści Wieczna Wojna. Wieczny Pokój powstał dopiero po latach - jako dzieło niezależne, choć tematycznie nawiązujące do wcześniejszych motywów wojny i przyszłości ludzkości.

Fabuła I Bohater

Akcja powieści rozgrywa się w niedalekiej przyszłości, w świecie ogarniętym globalnym konfliktem. Wojna nie wygląda jednak tak jak dziś - po jednej ze stron prowadzą ją głównie zdalnie sterowane maszyny bojowe, zwane „żołnierzykami” (soldier boys), którymi sterują żołnierze podłączeni do nich bezpośrednio poprzez implanty neurologiczne.

Głównym bohaterem jest Julian Class - fizyk pracujący na uniwersytecie, który jednocześnie pełni funkcję dowódcy oddziału operatorów tych maszyn. To interesujące połączenie: z jednej strony naukowiec, z drugiej żołnierz, który w czasie wojny „wciela się” w potężną, zdalnie sterowaną maszynę do zabijania.

Tło Historii

W tle powieści zarysowany jest szeroki konflikt pomiędzy bogatymi państwami, a resztą świata. Bohater, walczący po jednej ze stron, z czasem zaczyna jednak wątpić, czy rzeczywiście stoi po stronie „tych dobrych”. Dodatkowo okazuje się, że władze jego własnego obozu nie zawsze traktują swoich obywateli uczciwie – i to na wielu poziomach systemu.

Ten globalny konflikt pozostaje w dużej mierze tylko tłem całej historii. Z jednej strony można to uznać za ciekawy zabieg, z drugiej jednak strony miałem wrażenie, że to trochę niewykorzystany potencjał.

Moje Wrażenia Z Lektury

Wieczny Pokój to pierwsza książka Joe Haldeman, jaką przeczytałem.

Niestety - mimo ogromnej renomy - nie mogę powiedzieć jednoznacznie, że mi się podobała. Początek sprawia wrażenie, jakby książka sama jeszcze nie wiedziała, czym właściwie chce być. Dopiero później wyłania się główny motyw fabularny, który jednak wydał mi się dość mało przekonujący. Oczywiście mamy do czynienia z fantastyką naukową, ale nawet w ramach tego gatunku momentami miałem wrażenie, że autor idzie w stronę niezbyt realistycznych pomysłów.

Książka przypominała mi skrzyżowanie Avatara Jamesa Camerona, powieści Dana Browna i romansu.

Co warto zaznaczyć - Wieczny Pokój powstał wcześniej niż zarówno film Camerona, jak i największe bestsellery Browna. Trudno więc nie zadać sobie pytania, czy pewne pomysły obecne w późniejszej popkulturze nie mają przypadkiem źródła właśnie w podobnych książkach science fiction z lat 90.

Jak Książkę Odebrali Inni

Opinie o powieści są dość podzielone. Wielu krytyków podkreśla jej ambitne pomysły filozoficzne i wizję technologii, która zmienia sposób prowadzenia wojen oraz relacje między ludźmi. Właśnie za oryginalność idei książka zdobyła najważniejsze nagrody science fiction.

Jednocześnie część czytelników zwraca uwagę, że powieść jest mniej spójna fabularnie niż inne dzieła autora i że momentami bardziej przypomina eksperyment intelektualny niż klasyczną historię z wyraźnym konfliktem i napięciem. W tym sensie moje odczucia nie są szczególnie odosobnione – wiele recenzji chwali pomysły Haldemana, ale jednocześnie zauważa, że sama narracja bywa nierówna.

Podsumowanie

Wieczny pokój to bez wątpienia ważna książka w historii science fiction – nagradzana, ambitna i napisana przez jednego z najbardziej cenionych autorów gatunku. Jednocześnie nie jest to powieść, która każdemu przypadnie do gustu. Dla mnie okazała się ciekawa przede wszystkim jako zbiór idei, choć nie wszystkie elementy fabuły do końca mnie przekonały.

Uważam jednak, że mimo swoich wad jest warta przeczytania, ciekaw jestem, czy jako czytelnicy będziecie mieli podobne wnioski do mnie.

Fabuła i tempo → 5/10

Wolne tempo, szczególnie w pierwszej połowie książki.

Bohaterowie → 6/10

Autor poświęcił bohaterom dużo czasu i uwagi, ale w moim odczuciu mimo to dalej nie są zbyt ciekawi.

Relacje i emocje → 6/10

Ten aspekt wydaje się być tym, nad którym najbardziej skupia się Joe Haldeman, przez to akcja była dla mnie miejscami wolna, ale pewnie taki był zamysł autora. Jak dla mnie trochę zbyt duży nacisk na ukazanie intymnych relacji bohaterów.

Styl i język → 6/10

Naprzemienna pierwszoosobowa perspektywa głównego bohatera i opis wydarzeń z perspektywy trzecioosobowej, brak rozdziałów. Mi średnio podszedł ten styl.

Oryginalność → 9/10

Nawet obecnie wydaje się, że jest to to oryginalna książka, a co powiedzieć o czasie kiedy powstała?

Świat przedstawiony → 7/10

Niedaleka przyszłość, ciągły stan wojny - niebezpiecznie realistyczna wizja, nieprawdaż?

Wciągalność → 5/10

Pierwsza połowa - kompletnie nie. Końcówka, dość wciągająca.

Efekt końcowy → 6/10

Oryginalna, trochę nudnawa, ale nie mogę oprzeć się wrażeniu, że zainspirowała niejedno dzieło popkultury, które odniosło nieporównywalnie większy sukces wśród odbiorców.

Moje wrażenie → 5/10

Jak wielu recenzentów czuję, że książka jest bardziej pacyfistycznym manifestem, a miejscami spełnieniem pewnych erotycznych wizji autora niż zwięzłą historią. Ale tak jak mówiłem, nie można odebrać jej oryginalności.